Er is één vraag die we vaak krijgen, waar we eigenlijk geen goed antwoord op hebben: en de wolf dan?
Hoe past die binnen jullie visie? Het antwoord? Dat is lastig. Maar we willen wel dat het gesprek gevoerd wordt. Want het is wel belangrijk.
De stal is oorspronkelijk onder andere ontstaan om precies dat te doen: onze dieren beschermen tegen roofdieren. Later werd de stal iets dat voor onszelf gemakkelijk was. Je hebt geen gedoe met paarden die elkaar trappen, het is makkelijk om een paard te pakken voor het rijden en een paard wordt minder vies. Conflicten tussen grote roofdieren, de mens en landbouwdieren zoals het paard zijn er al duizenden jaren, blijkt uit onderzoek. Het paard werd hierbij ook regelmatig gepakt door een roedel wolven. Het is dus logisch dat mensen hun paarden zijn gaan beschermen, onder andere door middel van stallen.
En toch is het de vraag wat het beste is voor het welzijn van het paard zelf. Laatst vertelde iemand aan ons dat haar paard zichtbaar achteruitging op stal. Zij koos ervoor om haar paarden buiten te laten, midden in een wolvengebied. Met hoge hekken, infraroodsystemen en nachten waarin ze meerdere keren wakker werd om te checken. Haar afweging was simpel: liever een gezond en gelukkig paard met een risico, dan een paard dat langzaam wegkwijnt zonder dat risico.
Dat snap ik. Tegelijkertijd is het heftig. De constante alertheid, de investeringen, en toch weten dat het nooit volledig zeker is. Dat geeft stress en een gevoel van machteloosheid.
Het paard op stal of naar buiten?
Wil je maximale bescherming, dan kun je ervoor kiezen om je paard ’s nachts op stal te zetten. Let er wel op dat dit ook echt een wolfdichte stal is. Als een wolf alsnog naar binnen kan (bijvoorbeeld via een open buitenluik), ben je verder van huis. Je paard heeft dan niet de mogelijkheid om te vluchten of steun te zoeken bij de kudde, terwijl de wolf er wel bij kan. Overdag buiten en ’s nachts op stal is vaak een praktische middenweg, omdat wolven vooral ’s nachts actief zijn.
Het is niet makkelijk om met de wolf om te gaan en te kiezen voor natuurlijke huisvesting ondanks de aanwezigheid van de wolf. Er is geen perfecte oplossing. De keuze die je maakt, hangt af van jouw situatie. Zet je je paard ’s nachts op stal, of laat je het buiten en maak je de omgeving zo veilig mogelijk?
Het is volledig logisch om je daar zorgen over te maken en te kiezen voor veiligheid. Maar het is ook oké om te zeggen: ik kies voor de huisvesting die bij mijn paard past, en neem dat risico erbij.
Wat zijn de risico’s?
Paarden staan niet bovenaan het menu van de wolf. In Nederland is ongeveer 97% van de aanvallen gericht op schapen, 2% op runderen en 1% op paarden. Tussen 2015 en 2023 ging het om 16 aanvallen op paarden. In België om 15 gevallen in een vergelijkbare periode. Het betreft vrijwel altijd kleinere pony’s. Aanvallen op grote paarden zijn zeldzaam. Wolven kunnen zeker een paard doden, maar de wolf zal door het paard zelf ook eerder gewond raken. Ze kiezen liever een makkelijke prooi en gaan eerder voor een schaap, ree, hert of wild zwijn. Dus heb je buren met veel schapen? Dan zullen ze daar vaak eerder voor kiezen. In gebieden met veel wild neemt de kans op aanvallen op paarden verder af. In Noorwegen, waar veel ruimte en wild is, zijn de afgelopen jaren zelfs geen aanvallen op paarden gemeld.
Wat kun je zelf doen?
Toch wil je natuurlijk dat het risico zo klein mogelijk is. En om er nou schapen bij te nemen zodat zij als voer voor de wolf gebruikt kunnen worden, is nou ook niet de bedoeling. Dus wat kun je zelf doen? Wanneer zijn paarden veiliger?
Wolfwerende hekken helpen tegen aanvallen, maar tenzij je een slotgracht bouwt en een hek van drie meter hoog met stroom, zoals in een dierentuin, is het geen zekerheid. Wolven kunnen over hekken springen of eronderdoor, zeker als er niet genoeg spanning op staat. Als een hek perfect geplaatst is en je het dagelijks controleert met een voltmeter, vinden er wel echt minder aanvallen plaats. Maar het blijft geen garantie.
Wat verder echt helpt, is een kudde met natuurlijke verhoudingen. Verschillende leeftijdsgroepen en een evenwichtige verdeling van geslachten maken een kudde weerbaarder tegen de wolf. Dit is ook aangetoond in onderzoek. Daarnaast is het nog veiliger als runderen en paarden samen grazen, omdat ze zich gezamenlijk beter kunnen verdedigen. Kuddebeschermingshonden kunnen ook helpen, maar vragen veel tijd en training.
Er is één vraag die we vaak krijgen, waar we eigenlijk geen goed antwoord op hebben: en de wolf dan?
Hoe past die binnen jullie visie? Het antwoord? Dat is lastig. Maar we willen wel dat het gesprek gevoerd wordt. Want het is wel belangrijk.
De stal is oorspronkelijk onder andere ontstaan om precies dat te doen: onze dieren beschermen tegen roofdieren. Later werd de stal iets dat voor onszelf gemakkelijk was. Je hebt geen gedoe met paarden die elkaar trappen, het is makkelijk om een paard te pakken voor het rijden en een paard wordt minder vies. Conflicten tussen grote roofdieren, de mens en landbouwdieren zoals het paard zijn er al duizenden jaren, blijkt uit onderzoek. Het paard werd hierbij ook regelmatig gepakt door een roedel wolven. Het is dus logisch dat mensen hun paarden zijn gaan beschermen, onder andere door middel van stallen.
En toch is het de vraag wat het beste is voor het welzijn van het paard zelf. Laatst vertelde iemand aan ons dat haar paard zichtbaar achteruitging op stal. Zij koos ervoor om haar paarden buiten te laten, midden in een wolvengebied. Met hoge hekken, infraroodsystemen en nachten waarin ze meerdere keren wakker werd om te checken. Haar afweging was simpel: liever een gezond en gelukkig paard met een risico, dan een paard dat langzaam wegkwijnt zonder dat risico.
Dat snap ik. Tegelijkertijd is het heftig. De constante alertheid, de investeringen, en toch weten dat het nooit volledig zeker is. Dat geeft stress en een gevoel van machteloosheid.
Wat zijn de risico’s?
Paarden staan niet bovenaan het menu van de wolf. In Nederland is ongeveer 97% van de aanvallen gericht op schapen, 2% op runderen en 1% op paarden. Tussen 2015 en 2023 ging het om 16 aanvallen op paarden. In België om 15 gevallen in een vergelijkbare periode. Het betreft vrijwel altijd kleinere pony’s. Aanvallen op grote paarden zijn zeldzaam. Wolven kunnen zeker een paard doden, maar de wolf zal door het paard zelf ook eerder gewond raken. Ze kiezen liever een makkelijke prooi en gaan eerder voor een schaap, ree, hert of wild zwijn. Dus heb je buren met veel schapen? Dan zullen ze daar vaak eerder voor kiezen. In gebieden met veel wild neemt de kans op aanvallen op paarden verder af. In Noorwegen, waar veel ruimte en wild is, zijn de afgelopen jaren zelfs geen aanvallen op paarden gemeld.
Wat kun je zelf doen?
Toch wil je natuurlijk dat het risico zo klein mogelijk is. En om er nou schapen bij te nemen zodat zij als voer voor de wolf gebruikt kunnen worden, is nou ook niet de bedoeling. Dus wat kun je zelf doen? Wanneer zijn paarden veiliger?
Wolfwerende hekken helpen tegen aanvallen, maar tenzij je een slotgracht bouwt en een hek van drie meter hoog met stroom, zoals in een dierentuin, is het geen zekerheid. Wolven kunnen over hekken springen of eronderdoor, zeker als er niet genoeg spanning op staat. Als een hek perfect geplaatst is en je het dagelijks controleert met een voltmeter, vinden er wel echt minder aanvallen plaats. Maar het blijft geen garantie.
Wat verder echt helpt, is een kudde met natuurlijke verhoudingen. Verschillende leeftijdsgroepen en een evenwichtige verdeling van geslachten maken een kudde weerbaarder tegen de wolf. Dit is ook aangetoond in onderzoek. Daarnaast is het nog veiliger als runderen en paarden samen grazen, omdat ze zich gezamenlijk beter kunnen verdedigen. Kuddebeschermingshonden kunnen ook helpen, maar vragen veel tijd en training.
Het paard op stal of naar buiten?
Wil je maximale bescherming, dan kun je ervoor kiezen om je paard ’s nachts op stal te zetten. Let er wel op dat dit ook echt een wolfdichte stal is. Als een wolf alsnog naar binnen kan (bijvoorbeeld via een open buitenluik), ben je verder van huis. Je paard heeft dan niet de mogelijkheid om te vluchten of steun te zoeken bij de kudde, terwijl de wolf er wel bij kan. Overdag buiten en ’s nachts op stal is vaak een praktische middenweg, omdat wolven vooral ’s nachts actief zijn.
Het is niet makkelijk om met de wolf om te gaan en te kiezen voor natuurlijke huisvesting ondanks de aanwezigheid van de wolf. Er is geen perfecte oplossing. De keuze die je maakt, hangt af van jouw situatie. Zet je je paard ’s nachts op stal, of laat je het buiten en maak je de omgeving zo veilig mogelijk?
Het is volledig logisch om je daar zorgen over te maken en te kiezen voor veiligheid. Maar het is ook oké om te zeggen: ik kies voor de huisvesting die bij mijn paard past, en neem dat risico erbij.